Innovatieplatform Meterruimte van morgen

Het woningtekort in Nederland is bijna dagelijks in het nieuws. Om sneller te kunnen bouwen, wordt er volop geëxperimenteerd met slimme logistieke processen en modulair bouwen. Naast deze zogenaamde ‘legolisering’ van de bouw, zijn er ook veel ontwikkelingen op het gebied van energieconcepten. Er worden nog nauwelijks nieuwe gasaansluitingen gerealiseerd en de toepassing van hernieuwbare energiebronnen is standaard geworden. De meterruimte moet hierin meebewegen. 

Dit is een platform van stichting Mijn Aansluiting. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met projectleider Marco Kock via marco.kock@mijnaansluiting.org.

De wijze waarop de netwerkbedrijven hun energie, water en media tot in de woningen voeren, zal in basis niet veranderen. Echter wordt de roep om aanpassing van de wijze van aansluiten van woningen op het netwerk, de locatie en de afmetingen van de meterruimte luider. Echter, warmtepompen passen niet in de huidige meterkasten, woningen worden daarnaast steeds kleiner omdat het aantal bewoners per woning afneemt. Hierdoor zoekt men naar een meteropstelling met hoofdschakelaar buiten de woning en een verdeelkast op een handige plek binnen de woning. Ook speelt een rol dat woningen steeds vaker in delen in een fabriek worden gebouwd, die op locatie in elkaar gezet worden. Dat vraagt om meer landelijke standaardisatie en stekerbare aansluitingen.

Ook moet het hele proces van aansluiten worden versneld, omdat bouwers methoden ontwikkelen om zo kort mogelijk buiten op locatie te bouwen. De productiviteit moet omhoog, zodat met dezelfde capaciteit veel meer aansluitingen kunnen worden gemaakt. Er zijn bouwsystemen die na het aanbrengen van het fundament al binnen enkele weken gereed zijn. In die gevallen is de woning dus al erg snel bewoonbaar. De afhankelijkheid van de aansluitingen op het netwerk wordt hierdoor nóg groter dan deze al is.

Aanpak

In twee teams werkt stichting Mijn Aansluiting aan alternatieven voor de meterkast zoals we deze nu kennen. Het kernteam met specialisten uit de bouwbranche, waaronder een ontwikkelaar, een woningcorporatie en een architect, doet voorstellen voor alternatieve concepten. Het klankbordteam, bestaande uit specialisten uit de netwerkbranche en een vertegenwoordiging vanuit de NEN2768-normcommissie, beoordeelt de voorstellen op onder andere veiligheid en leveringsbetrouwbaarheid. Indien een voorstel positief wordt beoordeeld zal er een prototype worden gemaakt, dat daarna aan verschillende tests wordt onderworpen.

Een van de geslaagde voorbeelden van deze aanpak is de prefab-meterkast. Dit is een meterkast die al in de ruwbouwfase van een bouwproject wordt geplaatst en aangesloten. Meer informatie is te vinden op projectpagina van Mijn Aansluiting.

Lopende projecten

Keuzehulp inrichting meterkast na afkoppeling aardgas

Afschalen van het aardgasgebruik is nodig om de energietransitie te verwezenlijken. De grootste opbrengst daarin is het afkoppelen van woongebouwen. Maar alternatieven passen niet altijd in de huidige meterkast/ruimte. Dit project werkt aan een keuzehulp bij de inrichting van de meterkast na afkoppeling van aardgas.

Ontwikkeling gevelbox

De vraag naar kleinere wooneenheden groeit. Netwerkbedrijven en hun aannemers zoeken naar oplossingen om de doorlooptijd van het realiseren van een aansluiting te verkorten. De gevelbox is een alternatief voor de meterkast zoals we die kennen. De huisaansluitingen worden ingevoerd en aangesloten in een in de gevel opgenomen box. In het tweede kwartaal van 2022 worden de boxen aan laboratoriumtests onderworpen en na positief resultaat, vervolgens gemonteerd in een proeftuin.

Prefab-meterkast in hoogbouw

De toepassing van de prefab-meterkast bij nieuwbouwwoningen wint terrein. De voornaamste voordelen zoals een gegarandeerd vrij aansluittracé en daardoor een voorspelbaar aansluitmoment en dus ook een voorspelbare oplevering kunnen ook gelden voor de toepassing van gecertificeerde prefab-meterruimten voor hoogbouw. Deskundigen onderzoeken of de voordelen van het in de ruwbouwfase aansluiten van de prefab-meterkast in laagbouw te kopiëren is naar hoogbouw.

Afgeronde projecten

Kiwa-beoordelingsrichtlijn prefab-meterkast

Een prefab-meterkast is een kant-en-klare (gecertificeerde) meterkast, weersbestendig en inclusief een bodemplaat met de juiste doorvoeropeningen. Zodra de fundering en de begane grondvloer gereed zijn, wordt de prefab-meterkast hierop geplaatst, geïnstalleerd en aangesloten op de netwerken. Nog voordat de muren van de woning er staan, staat de definitieve meterkast. De aansluitingen zijn direct beschikbaar.