Even was het erg stil. Nergens klonken de klanken van een concert of festival. Er zijn ook plekken waar bovengronds nooit iets van te horen is van de muzikale inspanningen die er onder de grond plaatsvinden.
In 1810 werd de ingang ontdekt van de Cumberland Caverns in Tennessee, VS. Sindsdien zijn de grotten uitgegroeid tot een toeristische attractie én concertzaal. Al meer dan vijftig jaar vinden er in de zogeheten Vulcano Room, zo’n honderd meter onder maaiveld, geregeld optredens plaats. Volgens geluidstechnici zorgen de grillige muren van de grot voor een betere akoestiek dan in menig door de mens gemaakte structuur, waardoor de onversterkte uitvoeringen klinken als een live concert in een opnamestudio.
Een bouwwerk zélf heeft ook muziek in zich. Kunstenaar en producer LudoWic heeft dat laten zien voor, onder andere, de Gaasperdammertunnel. Data uit het bouwproject werd door hem omgezet in geluid door de gegevens te koppelen aan eigenschappen zoals volume en toonhoogte. De elektronische track die hij op die manier produceerde, was te horen tijdens het COB-congres 2019 in de Gaasperdammertunnel. LudoWic heeft in samenwerking met Heijmans meer infrastructuur ‘gesonificeerd’, zoals de A27/A1, de Prinses Beatrixsluis en de spoorbrug over het Maximakanaal in Rosmalen.
Vlak naast Rotterdam Centraal, in een voormalige voetgangerstunnel, zit de nachtclub Toffl er ondergronds verstopt. Je loopt de ingang al snel voorbij. Eenmaal binnen is het een langgerekte lage ruimte met strakke verlichting aan het plafond. De achterwand kan, inclusief de artiest, dj-booth en licht- en geluidsinstallatie, naar voren en achteren schuiven, zodat de zaalgrootte altijd past bij het aantal mensen. Dankzij de lage snelheid is de transformatie nauwelijks merkbaar.