Naar kennisbank
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Tunnels en tunnelbouw – Nederland tunnelland

Algemene informatie

Auteur Land+Water
Uitgever Centrum ondergronds bouwen
Uitgavedatum 2006
Gepubliceerd 1 mei 2016

Toepassingen

Tunnels Ondergrondse inrichting

Samenvatting

Nederland kent een jarenlange ervaring met tunnelbouw. We hebben er tientallen gebouwd. De meeste zijn uitgevoerd met de bekende afzinkmethode of volgens cut-and-cover. De laatste tien jaar is daar de tunnelboortechniek bij gekomen, een concept dat overgewaaid is uit Japan. Het ziet ernaar uit dat de laatste tunnel in Nederland nog niet is gelegd. De komende tien jaar staan er nog meer op stapel. Naar verwachting zullen er nog tien bij komen. Liggen de meeste bestaande tunnels in het open...

Nederland kent een jarenlange ervaring met tunnelbouw. We hebben er tientallen gebouwd. De meeste zijn uitgevoerd met de bekende afzinkmethode of volgens cut-and-cover. De laatste tien jaar is daar de tunnelboortechniek bij gekomen, een concept dat overgewaaid is uit Japan. Het ziet ernaar uit dat de laatste tunnel in Nederland nog niet is gelegd.

De komende tien jaar staan er nog meer op stapel. Naar verwachting zullen er nog tien bij komen. Liggen de meeste bestaande tunnels in het open veld, de volgende komen bijna allemaal in het stedelijk gebied. En daar ligt de omslag: een trendbreuk in tunnelbouw, kun je misschien wel zeggen. Daarmee verandert de organisatie van het bouwproces. De omgeving krijgt meer en meer invloed op de wijze waarop de tunnel tot stand komt.

Er is onbekendheid bij de burger en soms bij de opdracht gevende gemeente met een dergelijk ondergronds fenomeen, dat een stad op zijn kop kan zetten. Steeds meer gemeenten zullen het beheer krijgen over een tunnel, terwijl dit meestal een aangelegenheid van de deskundige rijksoverheid was. Tunnels bouwen in de stad kan een dure zaak worden. De randvoorwaarden zijn divers, de risico’s nemen toe. Mede daardoor groeit de vraag naar goedkopere tunnels. Kan het ook anders? Zijn andere concepten mogelijk? Wat doen we met de luchtverontreiniging? Sneller bouwen misschien? Kun je tunnels ook een andere functie geven dan alleen infrastructuur? En hoe houden we alles maakbaar?

Een nieuwe wet tunnelveiligheid geeft handvatten voor de inrichting van tunnels. Een nieuwe Commissie Tunnelveiligheid zal erop toezien dat opdrachtgevers en bouwers de veiligheidsprocedures in acht nemen en uit- voeren.

De tunnelbouw staat aan de vooravond van belangrijke ontwikkelingen. Een reden om kritisch naar de huidige kennis en kunde te kijken en na te denken over hoe het misschien beter kan, met vernieuwingen vanwege de op handen zijnde actuele veranderingen in de omgeving van tunnels. Een boek met feiten en meningen die kunnen bijdragen aan het verkrijgen van een breder draag- vlak voor tunnels.

Gerelateerde documenten

Dimensionering van onderwaterbetonvloeren
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Dimensionering van onderwaterbetonvloeren

Auteurs:
R.T. Arkesteijn
Uitgever: TU Delft
Uitgave: 29 maart 2012 | Geüpload op: 26 september 2022

Weliswaar bestaat er een nationale handreiking voor onderwatervloeren (CUR 77), vanuit praktijk is echter bekend dat de materie openligt voor commentaar, verbetering en verdieping. In dit rapport worden gevoeligheden van de CUR77 inzichtelijk gemaakt en aanpassingen voorgesteld.

Bekijk document
Investigation of the Remaining Life of an Immersed Tube Tunnel in the Netherlands
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Investigation of the Remaining Life of an Immersed Tube Tunnel in the Netherlands

Auteurs:
K.G. Gavin and W. Broere
Uitgever: TU Delft
Uitgave: 2022 | Geüpload op: 28 juni 2022

Deze paper presenteert een casestudy van de Kiltunnel die de afgelopen veertig jaar relatief grote zettingen heeft gekend. In dit geval werd een gebrek aan geotechnische informatie voor de bodems onder de tunnel vastgesteld. Er werd een geofysisch onderzoek uitgevoerd en dit gaf een goed inzicht in de bodemgesteldheid op de tunnellocatie.

Bekijk document
Stappenplan Aanpak grondonderzoek en ondergrondmodel
Webpagina

Stappenplan Aanpak grondonderzoek en ondergrondmodel

Auteurs:
Platform Geotechniek
Uitgever: COB
Uitgave: 2021 | Geüpload op: 21 maart 2022

De COB-kennisbank is in het najaar van 2021 aangevuld met items (rapporten, websites, video’s, etc.) die relevant zijn voor de Basisregistratie ondergrond (BRO), wat betekent dat er ook veel geotechnische kennis is toegevoegd. Die kennis wordt via dit stappenplan verbonden, toegelicht en ontsloten. Zo fungeert het stappenplan als extra toegangspoort. Het stappenplan is een groeiboek en kan gemakkelijk aangevuld en bijgewerkt worden.

Bekijk document
Muir Wood Lectures (ITA)
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Muir Wood Lectures (ITA)

Auteurs:
ITA
Uitgever: ITA
Uitgave: - | Geüpload op: 27 september 2021

De Muir Wood lezingen, genoemd naar Sir Alan Muir Wood (1921 - 2009), is een jaarlijkse lezing die gegeven wordt tijdens het World Tunnel Congress (WTC) van de International Tunneling and Underground Space Association (ITA), waarin een gekozen spreker zijn of haar blik op tunneling. 

Bekijk document
Haalbaarheidsstudie naar een tunnelverbinding tussen Java en Sumatra in de Straat van Soenda
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Haalbaarheidsstudie naar een tunnelverbinding tussen Java en Sumatra in de Straat van Soenda

Auteurs:
R.J. van de Kieft en G.J. Hoosbeek
Uitgever: Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Uitgave: 07 juni 2021 | Geüpload op: 23 september 2021

Dit onderzoek richt zich op de haalbaarheid van een vaste tunnelverbinding tussen Java en Sumatra.

Bekijk document
Sporen, een instituut voor de slavernij
Kennisdocument of (onderzoeks)rapport

Sporen, een instituut voor de slavernij

Auteurs:
Sergio Dias
Uitgever: Academie van Bouwkunst Amsterdam
Uitgave: 09 mei 2019 | Geüpload op: 6 september 2021

Sergio Dias heeft het West Indische pakhuis aan de Prins Hendrikkade in Amsterdam geactiveerd als de entree naar een nieuw integraal gebouw ondergronds. Dit gebouw is gefundeerd op het idee dat het een historische connectie heeft met de plek waar het staat.

Bekijk document